+ Ana sayfanız yapın! + Favorilerinize ekleyin! Add to Google RSS Kayıt
Ol
e-Bülten Kayıt Giriş Yap
 
 
 
 
Sağlık Paneli Ana Sayfa Yazdır Arkadaşına Gönder
Kardioloji / MAKALELER Prof.Dr. Zeki Öngen
 
 
ALT BAŞLIKLAR
Listelenen içerikleri, belli bir alt başlıkta/alt branşta filtrelemek için, aşağıdaki listeden seçim yapabilirsiniz.

+ Tüm Alt Başlıklar + Genel Konular










MAKALELER: Kolesterolün iyisi ve kötüsü

İçerik Eklenme Tarihi: 24.03.2009 15:59:07

Yazar
Prof.Dr. Zeki Öngen

Paylaş ve Kaydet

Kalp ve damar hastalıklarından korunmak için kolesterol değerlerini normal seviyelerine nasıl ulaştırabileceğimizi İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Zeki Öngen’e sorduk.

1 – Kolesterol sağlığımız üzerinde nasıl bir rol üstleniyor? Kaç tip kolesterol var?

Kolesterol, kan ile vücudun bütün hücrelerinde bulunan ve yaşam için gerekli olan yağa benzeyen yumuşak bir madde. Temel olarak, hücre zarlarının ve kortizon ile seks hormonlarının yapımında kullanılıyor. Bu yüzden kanda çok az miktarda kolesterol bulunması şart. Kolesterol, kanda çözülmesi ve taşınması için karaciğerde bir protein ile birleştiriliyor. Kolesterol ile protein birleşimine de lipoprotein adı veriliyor. Bunlardan ikisi kalp damar hastalıkları üzerinde son derece önemli bir fonksiyon üstleniyor: Kötü kolesterol olarak bilinen düşük yoğunluklu lipoproteinler LDL (Low-Density Lipoproteins) ve iyi kolesterol olarak nitelendirilen yüksek yoğunluklu proteinler HDL (High-Density Lipoproteins).

2 – Kötü kolesterolün kandaki değeri yükseldiğinde vücudumuz bundan nasıl etkileniyor?

LDL’nin fonksiyonu, kolesterolü vücudumuzun her yerine dağıtmak. Vücut hücreleri de ihtiyaç duyarsa bu kolesterolü kullanıyor. Ancak fazla olan kolesterol kanda dolaşmaya devam ediyor ve miktarı yükseldiğinde yıllar içinde özellikle kalbi ve beyni besleyen damarların duvarlarında birikmeye başlıyor. Bunun sonucunda damarlar giderek daralıyor ve damar sertliği gelişiyor. Eğer bu daralmanın üzerine pıhtı oturursa, tıkanan damarın konumuna göre kalp krizi ya da inme ortaya çıkıyor.

3 – HDL neden iyi huylu kolesterol olarak adlandırılıyor? Kandaki miktarının yüksek olması bize ne sağlıyor?

HDL’nin görevi, kullanılmayan kolesterolü vücudun çeşitli yerlerinden topladıktan sonra karaciğere taşımak. Karaciğer de kendisine ulaştırılan kolesterolü ürettiği safranın içine geçiriyor ve ardından bağırsaklara gönderiyor. Bunun sonucunda kolesterol bağırsaklar yoluyla vücuttan dışarı atılıyor. HLD, bu fonksiyonu ile kolesterolün damar duvarında birikmesini önlediği için iyi kolesterol olarak adlandırılıyor. Dolayısıyla kalp damar hastalıklarından korunmak için HDL düzeyinin düşük değerde olmaması gerekiyor.

4 – Yüksek kolesterol ülkemizde hangi sıklıkta görülüyor?

TEKHARF çalışmasına göre; ülkemizde erişkin yaştaki kişilerin 12 milyonunun kolesterolü yüksek. Yapılan çalışma sonucunda erkeklerin üçte birinde, kadınların ise dörtte birinde kötü kolesterol LDL değerinin yüksek olduğu saptanmış. Kolesterol yüksekliğinin sıklığı yaşla birlikte artıyor. Bu oran 40 yaşın altında yüzde 20’lerden düşükken, 40 yaşından sonra ise yüzde 30’ların üzerine çıkıyor. Bu yaştan sonra oran erkeklerde neredeyse değişmiyor. Ancak kadınlarda menopoz ile birlikte giderek yükseliyor. Üstelik yüksek kolesterol sadece erişkinleri hedef almıyor. Çocuk yaşlardan başlayarak hareketsiz bir yaşam ve hatalı beslenme alışkanlığı nedeniyle yüksek kolesterol gençler de görülüyor.

5 - Kolesterol düzeyleri hangi değerler arasında olmalı?

Sağlıklı bir yaşam için toplam kolesterol değeri 200 mg/dl’nin altında olmalı. LDL kolesterol 100 mg/dl’yi aşmamalı. Kalp krizi geçirmiş olanlar gibi yüksek riskli kişilerde bu rakamın 70 mg/dl’nin altına çekilmesi hedefleniyor. İyi kolesterol HDL’nin de erkeklerde 45 mg/dl, kadınlarda da 50 mg/dl’nin üzerinde olması isteniyor.

6 - Kolesterol değerleri nelerden etkileniyor?

Kolesterol düzeyinden kalıtım ve yaşam biçimi sorumlu tutuluyor. Karaciğer hücreleri işi biten kolesterolü kandan alıp vücuttan uzaklaştırıyor. Kalıtsal olarak bu işlevlerinde bir yetersizlik varsa kanda kolesterol değeri yükseliyor. Yüksek kalorili ve kolesterolden zengin besinleri tüketmek LDL düzeyini yükseltiyor. Sigara ve şişmanlık da iyi kolesterol olan HDL düzeyinin düşük olmasının en başta gelen nedenlerinden. Hipertansiyon, diyabet, böbrek, karaciğer ve tiroit hastalıkları da kötü huylu kolesterolün kandaki değerini yükseltiyor. Ayrıca, menopoz öncesi kadınlarda LDL kolesterol düzeyi erkeklere oranla daha düşükken, bu süreçten sonra genellikle yükselmeye başlıyor.

7 – Kötü huylu kolesterolün yükseldiğini nasıl anlayabiliriz?

Kötü kolesterolün yüksek olması herhangi bir şikayete neden olmuyor. Bu nedenle, herkesin 20 yaşında kolesterol ölçümü yaptırması ve bunu her 5 yılda bir tekrarlaması gerekiyor. Ancak damar sertliğine yakalanma riski yüksek olanlara bu ölçümler doktorun önerileri doğrultusunda daha sık yapılmalı.

8 - Kolesterol değerlerini normal seviyeye ulaştırmak için neler yapmak gerekiyor?

Kolesterol içeriği yüksek besinlerden uzak durmak, ideal kiloya ulaşmak, göbeklenmemek, düzenli egzersiz yapmak ve sigara içmemek, kolesterol düzeyini düşük tutmanız için alınabileceğiniz en etkili önlemlerden. Ayrıca egzersizi de yaşam alışkanlığına dönüştürmelisiniz. Her gün en az 30 dakikalık bir fiziksel aktivite uygulayın. Bunların yanı sıra stresle başa çıkmayı ve rahatlamayı öğrenin.

9 – Kolesterol düzeyi yediklerimizden nasıl etkiliyor?

Vücudumuzda dolaşan kolesterol iki kaynaktan sağlanıyor: Karaciğer tarafından üretilmesi ve besinlerle dışarıdan alınması. Bu nedenle kolesterol değerini düşürmek için kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri, tereyağı, margarin, sakatat, şarküteri ve kızartmalar gibi doymuş yağ asidi içeriği yüksek besinlerden kaçının. Tavuk ve hindi göğsü gibi beyaz ete ağırlık verin. Yemek pişirirken katı yağlar yerine ayçiçeği yağı, mısırözü ve zeytinyağı bitkisel yağlar kullanın. Yağsız veya yarım yağlı süt, az yağlı yoğur veya peynir gibi düşük yağ içeren günlük ürünleri tercih edin. Bol bol sebze meyve ve mercimek ile fasulye gibi baklagiller tüketin. Makarna, pirinç, buğday patates ve mısır gevreğinden oluşan nişastalı besinleri, öğünlerinizden eksik etmeyin. Alkol kullanıyorsanız, ölçülü tüketin.

10 – Kolesterolün tedavisinde nasıl bir yol izleniyor?

Kişinin sağlığı için risk oluşturuyorsa kolesterol düzeyinin düşürülmesi gerekiyor. Kolesterol tedavisi; yaşam tarzı değişiklikleri ve ilaç tedavisi olarak iki şekilde gerçekleştiriliyor. Daha önce kalp ve damar hastalığı geçirmemiş olan kişilerde öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri deneniyor. Yaşam biçimi değişikliği ile elde edilebilecek en büyük kolesterol düşüşünün yüzde 20 civarında olması beklenir. Eğer bu düşüşe rağmen ulaşılması hedeflenen rakamın üzerinde kalınıyorsa, tedaviye ilaç kullanımı ekleniyor. Kalp krizi gibi ani bir olay geçirenlerde ise kolesterol düzeyine bakılmadan ilaç tedavisine başlanıyor. Tedavide unutulmaması gereken nokta ise ilaca başlansa bile diyetten asla vazgeçilmemesi. Ayrıca, ilaç tedavisinin de kesinlikle doktor denetiminde olması gerekiyor.

Anahtar Kelimeler:

Paylaş ve Kaydet



EN ÇOK OKUNANLAR

EN SON EKLENENLER
BRANŞ DOKTORU KİMDİR?
Prof.Dr. Zeki Öngen
Kardioloji

Doğum Yeri Kıbrıs
Doğum Tarihi 1954
Mezun...

+ Devamını okumak için tıklayınız

  Acil
Yrd.Doç.Dr. Ayhan Özşahin
Adli Bilimler
Prof.Dr. Sermet Koç
Aile Hekimliği Ve Check-Up
Uzm.Dr. Cüneyt Özüak
Anatomi
Prof.Dr. Salih Murat Akkın
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Prof.Dr. Ercüment Yentür
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Prof.Dr. Mehmet Yaşar Kaynar
Cinsel Sağlık
Prof.Dr. Doğan Şahin
Çevre ve Halk Sağlığı
Uzm.Dr. Murat Fırat
Çocuk Hastalıkları
Prof.Dr. Haluk Çokuğraş
Diş hekimliği
Dt. Celal Yıldırım
Dt. Saba Eryılmaz
Diyabet Ve Metabolizma
Prof.Dr. Temel Yılmaz
Enfeksiyon Hastalıkları
Prof.Dr. Haluk Eraksoy
Farmakoloji
Prof.Dr. Aydın Barlas
Genetik Bilimler
Prof.Dr. Turgut Ulutin
Göğüs Cerrahisi
Prof.Dr. Kamil Kaynak
Göğüs Hastalıkları
Prof.Dr. Gül Öngen
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Prof.Dr. M. Cihat Ünlü
Kardioloji
Prof.Dr. Zeki Öngen
Klinik Beslenme
Prof.Dr. Ercüment Yentür
Kulak Burun Boğaz
Prof.Dr. Asım Kaytaz
Prof.Dr. Ferhan Öz
Psikiyatri
Prof.Dr. M. Kemal Arıkan
Sağlık Politikaları
Yrd.Doç.Dr. Haluk Özsarı
Sağlık Tartışma Platformu
Op.Dr. M.Şükrü Güner
Sağlıklı Beslenme Ve Diyet
Doç.Dyt Emel Özer
Seyahat Sağlığı
Prof.Dr. Volkan Korten
Sosyal Psikiyatri
Prof.Dr. Doğan Şahin
Termal Sağlık Ve SPA Wellness
Prof.Dr. M.Zeki Karagülle
Tıbbi Onkoloji
Prof.Dr. Adnan Aydıner
Tıp Hukuku
Prof.Dr. Faik Çelik
Tıp ve Sanat
Prof.Dr. Faik Çelik
Üroloji
Prof.Dr. Emre Akkuş
 

 
 
 
Copyright 2018 Tüm hakkı saklıdır. Designed by: OrBiT
RSS Kayıt Ol e-Bülten Kayıt Giriş Yap
saglikpaneli.com ANA SPONSORLARI
saglikpaneli.com İÇERİK SPONSORLARI


SAĞLIK MERKEZİ KISA YOLLARI
Acil | Kardioloji | Adli Bilimler | Kulak Burun Boğaz | Aile Hekimliği Ve Check-Up | Diyabet Ve Metabolizma | Çocuk Hastalıkları | Farmakoloji | Anatomi | Anesteziyoloji ve Reanimasyon | Çevre ve Halk Sağlığı | Diş hekimliği | Enfeksiyon Hastalıkları | Sağlıklı Beslenme Ve Diyet | Göğüs Cerrahisi | Seyahat Sağlığı | Üroloji | Sağlık Politikaları | Psikiyatri | Göğüs Hastalıkları | Genetik Bilimler | Tıbbi Onkoloji | Diş hekimliği | Sağlık Tartışma Platformu | Diş hekimliği | Klinik Beslenme | Diş hekimliği | Genel Konular | Beyin ve Sinir Cerrahisi | Kadın Hastalıkları ve Doğum | Termal Sağlık Ve SPA Wellness | Diş hekimliği | Tıp Hukuku | Tıp ve Sanat | Cinsel Sağlık | Sosyal Psikiyatri |
SAĞLIK KONULARI
Cinsel Sağlık | Çocuk Psikolojisi | Diyabet | Domuz Gribi | Ergenlik - Adolesan Sağlığı | Erken Boşalma | Fitnes | Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar | Grip ve Soğuk Algınlığı | Güzellik&Estetik | Hamilelik | HIV/AIDS | Hipertansiyon | İlkyardım | İnfertilite/Kısırlık | İnme | Kanser | Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi | Kuş Gribi | Obezite | Sağlık Mevzuatı | Sertleşme Sorunu | Ses Kısıklığı | Sigara | Stres | Tamamlayıcı Tıp |
Sağlık Paneli
Sağlık Paneli Hakkında | Kullanım Koşulları | Gizlilik Sözleşmesi | Yasaklı Ürünler | Ürün Listeleme Kuralları | Üyelik Sözleşmesi | Telif Hakları Hakkında | Güvenli Alışveriş, Satıcı ve Alıcı Sözleşmesi | Güvenli Ticaret ve Ödeme Sisteminin Tanımı | Kişisel Sağlık Profili Yetkilendirme Sözleşmesi | Doktor Üyelik Sözleşmesi | Bize Ulaşın | E-bültenler | Üye Doktorlar | Üye Kurumlar | Doktor Ara | Kurum Ara | Forum | Tartışma Platformu
A - Z
Branşlar A-Z | Slide Show A-Z | Kadın Sorunları A-Z | Erkek Sorunları A-Z | Çocuk Sorunları A-Z | Anketler A-Z | İnteraktif Araçlar A-Z