+ Ana sayfanız yapın! + Favorilerinize ekleyin! Add to Google RSS Kayıt
Ol
e-Bülten Kayıt Giriş Yap
 
 
 
 
Sağlık Paneli Ana Sayfa Yazdır Arkadaşına Gönder
Sağlıklı Beslenme Ve Diyet / TEDAVİLER Doç.Dyt Emel Özer
 
 
ALT BAŞLIKLAR
Listelenen içerikleri, belli bir alt başlıkta/alt branşta filtrelemek için, aşağıdaki listeden seçim yapabilirsiniz.

+ Tüm Alt Başlıklar + Genel Konular










TEDAVİLER: Diyabet ve Beslenme Tedavisi

İçerik Eklenme Tarihi: 09.04.2009

Yazar
Doç.Dyt Emel Özer

Paylaş ve Kaydet

Gerek pre-diyabet, Tip 1 diyabet, Tip 2 diyabet, gestasyonel diyabetin tedavisinde gerekse diyabetle ilişkili komplikasyonların önlenmesi, geciktirilmesi ve tedavisinde Tıbbi Beslenme Tedavisi (TBT)’nin önemi bilinmektedir.

Amerikan Diyabet Birliği (American Diabetes Association-ADA) ve Amerikan Diyetisyenler Derneği (American Dietetic Association-ADA), beslenme tedavisi ile ilişkili her bir prensip ve öneri için yayınlanmış çalışmaları tartışarak kanıta dayalı tıbbi beslenme tedavisi prensip ve önerilerini oluşturmuş ve 2002 yılından günümüze her yıl yenileyerek yayınlamıştır Bu yayınlarda iki önemli nokta vardır. Birincisi beslenme prensip ve önerilerinin, çeşitli klinik ve gözlemsel çalışmaların kanıtlarına göre 4 kategoride sınıflandırılmış olması (kuvvetli desteklenen kanıtlar (A), kısmen desteklenen kanıtlar(B), sınırlı sayıda desteklenen kanıtlar(C), uzman yorumu(E)), ikincisi ise beslenme konusunun kompleksliği nedeni ile beslenme tedavisini uygulama bilgi ve becerisine sahip bir beslenme uzmanının diyabet ekibi içinde yer alması ve tıbbi beslenme tedavisinden sorumlu olması gerekliliğinin açıkça ifade edilmesidir. Tabi ki ekibin her üyesinin beslenme tedavisi konusunda bilgisi olmalı ve diyabetli bireyi diyetisyeni tarafında verilen tedavi ve önerilen yaşam tarzı değişikliklerini yapması yönünde desteklemelidir.

Diyabetin önlenmesinde ve tedavisinde TBT’de yer alması gereken kanıta dayalı beslenme prensipleri, önerileri ve uygulamaları aşağıda verilmiştir

TBT’nin etkinliği için

● Pre-diyabetliler veya diyabetliler tedavi hedeflerini sağlayacak bireyselleştirilmiş TBT almalıdır ve bu tedavi en iyi bir diyetisyenden sağlanır. (B)

● Beslenme eğitimi bireysel ihtiyaçlara, değişime isteklilik durumuna ve değişimi yapabilme durumuna duyarlı olmalıdır. (E)

Enerji dengesi, kilofazlalığı ve obezite için

● Kilosu fazla ve obez insüline dirençli bireylerde ılımlı ağırlık kaybı insüline direnci iyileştirebilir. Bu nedenle diyabetli veya diyabet riski olan fazla kilolu ve obez bireylerde ağırlık kaybı önerilir. (A)

● Ağırlık kaybı için hem düşük karbonhidratlı hem de düşük yağlı kalorisi sınırlandırılmış diyetler kısa dönemde (1 yıla kadar) etkili olabilir. (A)

● Düşük karbonhidratlı beslenenlerde lipid profili, renal fonksiyonlar ve protein tüketimi (nefropatili bireylerde) izlenmeli ve gerekli durumlarda hipoglisemi tedavisi ayarlanmalıdır. (E)

● Fiziksel aktivite ve davranış modifikasyonu ağırlık kaybı programlarının önemli parçasıdır. (B)

● Ağırlık kaybına yönelik ilaçlar Tip 2 diyabetli obez ve kilo fazlalığı olan bireylerin tedavisinde göz önüne alınabilir ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kombine edildiğinde %5–10 ağırlık kaybı sağlanmasında yardımcı olabilir. (B)

● Cerrahi müdahale Tip 2 diyabetli ve BMI ≥35 kg/m2 bazı bireyler için dikkate alınabilir ve glisemik kontrolü iyileştirebilir ancak uzun sürede faydaları ve riskleri araştırılmalıdır. (B)

Diyabetin önlenmesi için

● Tip 2 diyabet riski olan bireylerde yapılandırılmış yaşam tarzı değişikliğine odaklı programlar (%7 ağırlık kaybı ve 150 dak./hafta düzenli fiziksel aktivite sağlayan) ile kalori alımını ve yağ tüketimini azaltmayı içeren beslenme ile ilişikli stratejiler diyabet gelişme riskini azaltabilir, bu nedenle önerilmelidir . (A)

● Tip 2 diyabet riski olan bireyler, her 1000 kalori için 14 g diyet posası tüketimi sağlayan ve toplam tahıl tüketiminin 1/3 ünü tam taneli tahıllardan oluşturan beslenme modeline teşvik edilmelidir . (B)

● Düşük glisemik yüklü diyetlerin diyabet riskini arttırdığı bilgisi kesin kabul görmemiş olmakla birlikte posadan ve diğer önemli besin öğelerinden zengin düşük glisemik indeksli besinlerin tüketimi desteklenebilir. (E)

● Gözlemsel çalışmalar ılımlı alkol alımının diyabet riskini azaltabileceğini bildirmekle birlikte eldeki bulgular diyabet riski olan bireylere alkol tüketimini önermeyi desteklememektedir. (B)

● Tip 1 diyabetin önlenmesine yönelik beslenme önerisi yoktur. (E)

● Gençlerde Tip 2 diyabetin önlenmesine yönelik spesifik bir öneri olmamakla birlikte yetişkinlerdeki etkili olan tedavi yaklaşımı uygulanabilir ve ayrıca normal büyüme ve gelişme için besin gereksinimi sağlanmalıdır. (E)

Diyabet kontrolü için

Diyabet yönetiminde karbonhidratlar

● İyi bir sağlık için sebze, tam taneli tahıllar, kurubaklagiller ve düşük yağlı sütden gelen karbonhidratları içeren diyet modeli desteklenir. (B)

● Karbonhidrat sayımı, değişim listeleri veya deneyime bağlı değerlendirme ile karbonhidrat tüketiminin izlenmesi, glisemik kontrolün sağlanmasında temel stratejidir. (A)

● Tek başına toplam karbonhidrat tüketimi dikkate alındığında glisemik indeks ve glisemik yükün de değerlendirilmesi gözlendiğinden daha fazla ılımlı ek fayda sağlayabilir. (B)

● Sukroz içeren yiyecekler öğün planında diğer karbonhidratlarla yer değiştirebilir veya eğer öğüne ekleniyor ise insülin veya diğer glukoz düşürücü ilaçlarla kontrol edilmelidir. Aşırı enerji alımından sakınan bir bakım önemlidir.(A)

● Genel poülasyona için olduğu gibi diyabetli bireyler de posa içeren çeşitli yiyecekleri tüketmeye teşvik edilmelidir. Diyabetli bireylere diyabetli olmayanlardan daha fazla posa tüketmesini önermeyi gerektirecek kanıtlar yetersizdir. (B)

● Şeker alkoller ve besin değeri olmayan tatlandırıcılar FDA tarafından belirtilen günlük alım sınırları içinde tüketildiği zaman güvenilirdir. (A)

Diyabet yönetiminde yağlar

● Doymuş yağı total kalorinin ≤7% olacak şekilde sınırlanır. (A)

● Trans yağ tüketimi çok aza indirgenmelidir. (E)

● Diyabetli bireylerde total kolesterol alımı <200 mg/gün olmalıdır. (E)

● n-3 çoklu doymamış yağ asitlerini sağlayan taze balık tüketimi haftada 2 veya daha fazla porsiyon olmalıdır (kızartılmış balık filetosu dışında). (B)

Diyabet yönetiminde proteinler

● Renal fonksiyonlar normal ise, diyabetli bireylere günlük enerjinin %15-20’sinin proteinlerden karşılanması yönünde verilen genel öneriyi modifiye etmeye gerek yoktur. (E)

● Tip 2 diyabetlilerde protein tüketimi plazma glukoz konsantrasyonunu artırmadan insülin yanıtını arttırabilir. Bu nedenle akut hipogliseminin tedavisinde veya gece hipoglisemilerinde protein kullanılmamalıdır. (A)

● Yüksek proteinli diyetler ağırlık kaybını sağlamada bir method olarak önerilmez. Diyabet ve komplikasyonlarının tedavisinde alınan kalorinin %20’sinden fazlasını proteinlerin oluşturmasının uzun dönemli etkisi bilinmemektedir. Bu tip diyetler kısa dönemde ağırlık kaybı sağlayabilir ve glisemik kontrolü iyileştirebilir ancak bu faydalarını uzun dönemde sağladığı saptanmamıştır ve diyabetli bireylerde böbrek fonksiyonlarına uzun dönemli etkisi bilinmemektedir . (E)

Diyabet yönetiminde alkol

●Eğer diyabetli bir yetişkin alkol kullanımını tercih ediyor ise günlük tüketim kadınlar için günde bir veya daha az alkollü içki, erkekler için günde iki veya daha az alkollü içki olarak sınırlandırılmalıdır. (E)

●İnsülin veya insülin sekretagoglarını kullanan bireylerde nokturnal hipoglisemi riskini azaltmak için alkol besin ile alınmalıdır. (E)

●Diyabetli bireylerde ılımlı alkol tüketimi tek başına glukoz ve insulin konsantrasyonunu akut olarak etkilemez fakat karbonhidrat katılan alkoller (karışım içkiler) kan glukozunu yükseltebilir. (B)

Diyabet yönetiminde mikronutrientler

●Genel popülasyonla karşılaştırıldığında eğer temel bir vitamin, mineral yetersizliği yok ise diyabetli bireylerde vitamin ve mineral takviyesinin faydaları ile ilişkili açık kanıtlar yoktur.(A)

●Kanıtların yetersizliği ve uzun dönemdeki güvenirliği ile ilişikili kaygılar nedeni ile vitamin E , vitamin C, karoten gibi antioksidanların rutin takviyesi önerilmez. (A)

● Obez veya diyabetli bireylerde krom takviyesi, faydaları açıkça gösterilmemiş olduğundan önerilmez. ( E)

Tip 1 diyabetlide beslenme

● Tip 1 diyabetlilerde insülin tedavisi bireyin beslenme ve fiziksel aktivite modeli ile bütünleştirilmelidir . (E)

●Enjeksiyon veya insülin pompası yolu ile hızlı etkili insülin kullananlar öğün ve ara öğün insülin dozlarını öğün veya ara öğünün karbonhidrat içeriğine göre yapmalıdır. (A)

●Karışım insülin kullanan bireyler, karbonhidrat tüketimini zaman ve miktar olarak günden güne benzer, uyumlu tutmalıdır. (C)

●Planlanmış egzersizlerde insülin dozları ayarlanabilir. Planlanmamış egzersizlerde ilave karbonhidrat ihtiyacı olabilir. (E)

Tip 2 diyabetlide beslenme

●Tip 2 diyabetli bireyler enerji, doymuş ve trans yağ asidi, kolesterol ve sodyum alımını azaltan yaşam tarzı modifikasyonlarını uygulamak için ve glisemi, dislipidemi ve kan basıncını iyileştiren fiziksel aktivite artışı için desteklenmelidir. (E)

●Plazma glukoz izlemi, besinlerin ve öğünlerin kan glukoz hedeflerini sağlamada yeterli olup olmadığını eğer ilaç ihtiyacı varsa TBT’ye kombine edilebileceğini belirlemede kullanılabilir. (E).

Diyabetli gebe ve emziklilerde beslenme

●Gebelikte uygun ağırlık artışını sağlayan yeterli enerji alımı önerilir. Ağırlık kaybı önerilmez buna karşın obez veya fazla kilolu gestasyonel diyabetli (GDM) kadınlarda ılımlı enerji ve karbonhidrat kısıtlaması uygun olabilir. (E)

●Ketoasidozis nedeni ile oluşan ketonemiden veya açlık ketozisinden sakınmak gerekir. (C)

●GDM’de TBT uygun ağırlık artışı, normoglisemi,ve ketonların bulunmamasına odaklanmalıdır. (E)

●GDM, Tip 2 diyabet için risk faktörü olduğundan doğumdan sonra yaşam tarzı değişikliklerinin amacı vücut ağırlığını azaltmak ve fiziksel aktiviteyi artırmaktır.(A)

İleri yaştaki yetişkin diyabetlilerde beslenme

●Obez, ileri yaştaki yetişkin diyabetliler ılımlı enerji kısıtlamasından ve fiziksel aktivite artışından faydalanabilirler. Enerji gereksinimi, aynı ağırlıktaki daha genç bireylerden daha az olabilir. (C)

●Özellikle enerji alımı azaltılan ileri yaştaki yetişkinlerde günlük multivitamin takviyesi uygun olabilir. (C)

Diyabet komplikasyonlarının kontrolü ve tedavisi

Mikrovasküler komplikasyonlar

● Kronik Böbrek Hastalığının (KBH) erken dönemlerinde ve diyabetli bireylerde protein alımının 0.8-1 g/kg/gün’e indirilmesi ve KBH’nın geç dönemlerinde kg başına 0.8 g’a indirilmesi böbrek fonksiyon ölçümlerini( üriner albumin atımı, glomerüler filtrasyon hızı) iyileştirebilir ve önerilir.(B)

●Kardiyovasküler risk faktörlerini olumlu etkileyen TBT’nin retinopati, nefropati gibi mikrovasküler komplikasyonlar üzerindede olumlu etkisi olabilir. (C)

Kardiovasküler riskin tedavisi ve yönetimi

●Anlamlı bir hipoglisemi olmaksızın hedef A1C mümkün olduğunca normal düzeylere yakın olmalıdır. (B)

● Kardiyovasküler hastalık (KVH) riski altındaki diyabetli hastalar için meyveler, sebzeler, tam taneli tahıllar ve kabuklu yemişlerden zengin beslenme riski azaltabilir. (C)

● Diyabetli ve semptomatik kalp yetmezliği olan hastalar için <2000 mg/gün sodyum alımı semptomları azaltabilir. (C)

●Normal veya yüksek tansiyonlu bireylerde sodyum tüketiminin azaltılması (2300 mg/gün) ile meyve, sebzeden zengin, düşük yağlı süt ürünlerini içeren beslenme tarzı kan basıncını düşürür. (C)

●Çoğu bireyde ılımlı miktarda ağırlık kaybı kan basıcını olumlu etkiler. (C)

Hipoglisemi

●15-20 g glukoz alımı hipoglisemi için tercih edilen tedavidir, mamafi glukoz içeren karbonhidratın herhangi bir çeşidi kullanılabilir. (A)

●Hipoglisemi tedavisine yanıtın 10-20 dakika içinde görülmesi gerekir, plazma glukozu yaklaşık 60 dakika sonra test edilmelidir, ilave tedavi gerekebilir.(B)

Akut hastalıklar

●Akut hastalıklar esnasında, insülin ve ağızdan alınan glukoz düşürücü ilaçlara devam edilmelidir. (A)

●Akut hastalıklar esnasında plazma glukozunun ve ketonların test edilmesi, yeterli miktarda sıvı ve karbonhidrat alınması önemlidir. (B)

Akut sağlık bakımı yaklaşımı

●İnterdisipliner yaklaşım, TBT uygulaması, vaktinde diyabete spesifik çıkarımlar planlama hastanede yatış ve hastane sonrasında diyabetli bireyin bakımını iyileştirir (E)

●Hastaneler spesifik öğünlerin karbonhidrat içeriğinde uyum sağlayan diyabete spesifik öğün planlama sistemini dikkate almalıdır.(E)

Uzun dönemde bakım yaklaşımıı

●Uzun dönemli sağlık bakımı esnasında yaşlı diyabetli hastalarda diyetle ilişkili kısıtlamalar mazur gösterilemez. Miktar ve zaman olarak uyumlu karbonhidrat içeren düzenli menülerin servis edilmesi gereklidir. (C)

●İnterdisipliner bir ekip yaklaşımı tedaviye TBT nin integre olması için gereklidir.(E)

●’Konsantre şeker kullanmayın’, ‘şeker ilave etmeyin’ şeklindeki diyet önerilerini destekleyen kanıtlar yoktur. (E)

●Yataklı tedavi kurumlarında, yaşlılarda beslenememe muhtemeldir ve ağırlık kaybı oluşturacak diyetler önerildiğinde dikkatli olmak gerekir (B)

 

 

Anahtar Kelimeler:

Paylaş ve Kaydet



EN ÇOK OKUNANLAR

EN SON EKLENENLER
BRANŞ DOKTORU KİMDİR?
Doç.Dyt Emel Özer
Sağlıklı Beslenme Ve Diyet

1958 yılında Konya’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Ankara’da Alpaslan İlkokulu ve De...

+ Devamını okumak için tıklayınız

  Acil
Yrd.Doç.Dr. Ayhan Özşahin
Adli Bilimler
Prof.Dr. Sermet Koç
Aile Hekimliği Ve Check-Up
Uzm.Dr. Cüneyt Özüak
Anatomi
Prof.Dr. Salih Murat Akkın
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Prof.Dr. Ercüment Yentür
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Prof.Dr. Mehmet Yaşar Kaynar
Cinsel Sağlık
Prof.Dr. Doğan Şahin
Çevre ve Halk Sağlığı
Uzm.Dr. Murat Fırat
Çocuk Hastalıkları
Prof.Dr. Haluk Çokuğraş
Diş hekimliği
Dt. Celal Yıldırım
Dt. Saba Eryılmaz
Diyabet Ve Metabolizma
Prof.Dr. Temel Yılmaz
Enfeksiyon Hastalıkları
Prof.Dr. Haluk Eraksoy
Farmakoloji
Prof.Dr. Aydın Barlas
Genetik Bilimler
Prof.Dr. Turgut Ulutin
Göğüs Cerrahisi
Prof.Dr. Kamil Kaynak
Göğüs Hastalıkları
Prof.Dr. Gül Öngen
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Prof.Dr. M. Cihat Ünlü
Kardioloji
Prof.Dr. Zeki Öngen
Klinik Beslenme
Prof.Dr. Ercüment Yentür
Kulak Burun Boğaz
Prof.Dr. Asım Kaytaz
Prof.Dr. Ferhan Öz
Psikiyatri
Prof.Dr. M. Kemal Arıkan
Sağlık Politikaları
Yrd.Doç.Dr. Haluk Özsarı
Sağlık Tartışma Platformu
Op.Dr. M.Şükrü Güner
Sağlıklı Beslenme Ve Diyet
Doç.Dyt Emel Özer
Seyahat Sağlığı
Prof.Dr. Volkan Korten
Sosyal Psikiyatri
Prof.Dr. Doğan Şahin
Termal Sağlık Ve SPA Wellness
Prof.Dr. M.Zeki Karagülle
Tıbbi Onkoloji
Prof.Dr. Adnan Aydıner
Tıp Hukuku
Prof.Dr. Faik Çelik
Tıp ve Sanat
Prof.Dr. Faik Çelik
Üroloji
Prof.Dr. Emre Akkuş
 

 
 
 
Copyright 2018 Tüm hakkı saklıdır. Designed by: OrBiT
RSS Kayıt Ol e-Bülten Kayıt Giriş Yap
saglikpaneli.com ANA SPONSORLARI
saglikpaneli.com İÇERİK SPONSORLARI


SAĞLIK MERKEZİ KISA YOLLARI
Acil | Kardioloji | Adli Bilimler | Kulak Burun Boğaz | Aile Hekimliği Ve Check-Up | Diyabet Ve Metabolizma | Çocuk Hastalıkları | Farmakoloji | Anatomi | Anesteziyoloji ve Reanimasyon | Çevre ve Halk Sağlığı | Diş hekimliği | Enfeksiyon Hastalıkları | Sağlıklı Beslenme Ve Diyet | Göğüs Cerrahisi | Seyahat Sağlığı | Üroloji | Sağlık Politikaları | Psikiyatri | Göğüs Hastalıkları | Genetik Bilimler | Tıbbi Onkoloji | Diş hekimliği | Sağlık Tartışma Platformu | Diş hekimliği | Klinik Beslenme | Diş hekimliği | Genel Konular | Beyin ve Sinir Cerrahisi | Kadın Hastalıkları ve Doğum | Termal Sağlık Ve SPA Wellness | Diş hekimliği | Tıp Hukuku | Tıp ve Sanat | Cinsel Sağlık | Sosyal Psikiyatri |
SAĞLIK KONULARI
Cinsel Sağlık | Çocuk Psikolojisi | Diyabet | Domuz Gribi | Ergenlik - Adolesan Sağlığı | Erken Boşalma | Fitnes | Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar | Grip ve Soğuk Algınlığı | Güzellik&Estetik | Hamilelik | HIV/AIDS | Hipertansiyon | İlkyardım | İnfertilite/Kısırlık | İnme | Kanser | Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi | Kuş Gribi | Obezite | Sağlık Mevzuatı | Sertleşme Sorunu | Ses Kısıklığı | Sigara | Stres | Tamamlayıcı Tıp |
Sağlık Paneli
Sağlık Paneli Hakkında | Kullanım Koşulları | Gizlilik Sözleşmesi | Yasaklı Ürünler | Ürün Listeleme Kuralları | Üyelik Sözleşmesi | Telif Hakları Hakkında | Güvenli Alışveriş, Satıcı ve Alıcı Sözleşmesi | Güvenli Ticaret ve Ödeme Sisteminin Tanımı | Kişisel Sağlık Profili Yetkilendirme Sözleşmesi | Doktor Üyelik Sözleşmesi | Bize Ulaşın | E-bültenler | Üye Doktorlar | Üye Kurumlar | Doktor Ara | Kurum Ara | Forum | Tartışma Platformu
A - Z
Branşlar A-Z | Slide Show A-Z | Kadın Sorunları A-Z | Erkek Sorunları A-Z | Çocuk Sorunları A-Z | Anketler A-Z | İnteraktif Araçlar A-Z